Update fase 1: analyse

84% van de klassen hebben te hoge fijnstofconcentraties.

Het Clean Air for Schools-project, dat in 2020 door Airscan in samenwerking met Belfius werd gelanceerd, mat gedurende meerdere maanden de concentraties CO₂, fijnstof (PM2.5) en VOC’s in klaslokalen. De resultaten laten zien dat veel kinderen nog steeds les krijgen in een omgeving met lucht die niet voldoet aan de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO).

Het project in het kort

Fase 1 werd als een meerjarig programma uitgevoerd op Belgische scholen, met monitoringcampagnes die waren ontworpen om representatieve omstandigheden in de klas vast te leggen. Scholen ontvingen gestructureerde diagnoses en praktische aanbevelingen, ondersteund door continue feedback gedurende de campagne.

72

scholen uitgerust en gecontroleerd

6

maandenlange metingen per school

5,670

Kinderen profiteerden van de monitoring en de verbeteringen

Wat we hebben gemeten en hoe

Fase 1 richtte zich op drie veelvoorkomende binnenluchtverontreinigende stoffen die de gezondheid en het leervermogen beïnvloeden: koolstofdioxide (CO₂), fijnstof (PM2.5) en vluchtige organische stoffen (VOC’s). In meerdere klaslokalen per school werden sensoren geïnstalleerd, waarna een eerste diagnose werd gesteld en na de verbeteringsperiode een eindcontrole plaatsvond.

Binnensensoren geïnstalleerd in alle klaslokalen
Eerste diagnose, gevolgd door een vervolgonderzoek na 6 maanden.

Belangrijkste bevindingen

De binnenluchtkwaliteit is vaak slecht in scholen

In 84% van de scholen was de binnenluchtkwaliteit slecht in vergelijking met de referentie-aanbevelingen.

Fijnstof (PM2.5) bleek de grootste zorg te zijn.

Betrokkenheid en realtime ondersteuning

Fase 1 bestond niet alleen uit het verzamelen van gegevens. Leraren en leerlingen werden geïnformeerd over het probleem en scholen ontvingen participatieve begeleiding over acties die ze direct konden ondernemen. Wanneer er pollutiepieken optraden, werden leraren op de hoogte gebracht om in realtime te reageren.

Er zijn 13.737 waarschuwingen naar leraren gestuurd om te wijzen op pollutiepieken.
Praktische tips over ventilatie, ruimtegebruik en dagelijkse routines werden gedeeld.

Wat werkte

Ventilatie, plus gerichte luchtzuivering

Ventilatie blijft de belangrijkste structurele maatregel, maar is niet altijd voldoende, vooral niet in oudere gebouwen, drukke klaslokalen of waar pollutiepieken binnengehaald worden. In fase 1 werd daarom ook in specifieke gevallen luchtzuivering getest, met overtuigende resultaten, met name voor de reductie van fijnstof.

Ventilatie verbetert de resultaten, maar heeft zijn beperkingen in de praktijk van schoolgebouwen.
Luchtreinigers kunnen een effectieve en budgetvriendelijke optie zijn wanneer dat nodig is.

Wat volgt?

Grootschalige verbetering

Fase 1 leverde een duidelijke basislijn op, toonde aan welke acties de omstandigheden in de praktijk verbeteren en bevestigde dat er oplossingen bestaan. De volgende stap is de overgang van diagnose en pilotprojecten naar implementatie van luchtzuivering.